జాక్ ఫ్రూట్ తో జాక్పాట్

 పెరుగుతున్న ఖర్చులు ఒకవైపు ప్రతికూల వాతావరణ పరిస్థితులు మరొకవైపు సంప్రదాయ సాగు నుంచి ప్రత్యామ్నాయ పంటల వైపు రైతులను మళ్ళిస్తున్నాయి. హర్యానాలోని ఫరీదాబాద్ కు చెందిన ముఖేష్ అనే రైతు సైతం గతంలో వరి ,గోధుమ సాగు చేసేవారు. 

 ఇబ్బందులతో సతమతమై పనస సాగు చేయాలని నిర్ణయించుకున్నారు. తనకున్న రెండున్నర ఎకరాల భూమిలో సుమారు 35 పనస మొక్కలను నాటిన ముఖేష్ వీటి సాగుకు ప్రత్యేకంగా శిక్షణ కూడా తీసుకున్నారు. పూసా వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయానికి వెళ్లి పనస సాగు గురించి తెలుసుకున్నాను, సాధారణ రకానికి బదులుగా ఏడాది పొడవునా కాపునిచ్చే పనస రకాన్ని నా పొలంలో నాటాను. ఐదేళ్ల క్రితం నాటిన మొక్కలు ఇప్పుడు ప్రతినెల క్వింటాళ్లకొద్దీ దిగుబడిని ఇస్తున్నాయి. ఏడాది పొడవునా ఆదాయం లభిస్తుంది అని ముఖేష్ వివరించారు. 

ట్రాక్టర్ల పేర్లే.. పిల్లల పేర్లు

 ఆయన రైతు. వ్యవసాయమంటే ప్రాణం. ఈ రంగంలో మరింతగా రాణించాలని ట్రాక్టర్ కొన్నారు. వ్యవసాయ పనులు అన్నీ ట్రాక్టర్ తో చేస్తూ మంచి దిగుబడులు సాధిస్తున్నారు. ట్రాక్టర్ తీసుకున్న నాటి నుంచి కుటుంబం ఆర్థికంగా నిలదొక్కుకుంది. దీంతో ఆయనకు ట్రాక్టర్ తో అనుబంధం బలపడింది. ఆ అభిమానంతో తన ముగ్గురు పిల్లలకు ట్రాక్టర్ల పేర్లే పెట్టుకున్నాడు ఆ రైతు. ఇది ట్రాక్టర్ పై ఆయనకున్న ప్రేమ తెలుపుతోంది. 

బీర్కూర్ మండలం బొమ్మన్ దేవన్ పల్లి గ్రామానికి చెందిన ఆకుల రాములుకు ముగ్గురు పిల్లలు. ఈ ముగ్గురు పిల్లలకు స్వరాజ్, మహీంద్రా, సోనాలికా అని ట్రాక్టర్ల పేర్లు పెట్టుకున్నాడు రాములు. అలా తన కుటుంబానికి ఆర్థిక బలాన్నిచ్చిన ట్రాక్టర్ల పై తన అభిమానాన్ని చాటుకున్నాడు. 

ఆలోచన ఇలా వచ్చింది..

రాములు 1993 లో స్వరాజ్ ట్రాక్టర్ కొనుగోలు చేశాడు.ఆయనకు 8 ఎకరాల భూమి ఉంది. ట్రాక్టర్ సాయంతో సాగు చేస్తూ మంచి దిగుబడులు సాధించాడు.ఆయన తన మొదటి కుమారుడి పేరు "స్వరాజ్" అని నామకరణం చేశాడు.  తర్వాత మహీంద్రా కంపెనీ ట్రాక్టర్ కొనుగోలు చేశాడు. తర్వాత ఆయనకు రెండో కుమారుడు పుట్టాడు. ఆ కుమారుడికి మహీంద్రా అని పేరు పెట్టాడు. ఆ తర్వాత సోనాలికా ట్రాక్టర్ కొనుగోలు చేశాడు. అపుడు కూతురు పుట్టింది. ఆమెకు సోనాలికా అని నామకరణం చేశాడు. పిల్లలందరూ చక్కగా చదువులో రాణిస్తున్నారు.

ఎన్నో ఏళ్లుగా ట్రాక్టర్ ఉపయోగిస్తున్నట్లు చెబుతూ , ఆ అభిమానంతోనే పిల్లలకు ట్రాక్టర్ల పేర్లు పెట్టుకున్నట్లు రాములు చెప్పారు. ట్రాక్టర్ తోనే పంటలు పండిస్తున్నానని, దుక్కి దున్నడం నుంచి పంట చేతికొచ్చే వరకు ట్రాక్టరే అన్ని రకాలుగా తనకు సహాయపడుతుందని , అందుకే ట్రాక్టర్ అంటే ఎంతో అభిమానం అని అంటాడు రాములు. 

రాష్ట్ర ఉత్తమ పట్టు రైతు గా.. రాగుల రాజు.

 పట్టు సాగులో అత్యధిక లాభాలు గడిస్తూ ఆదర్శంగా నిలిచిన నంగునూరు మండలం ముండ్రాయి రైతు రాగుల రాజుకు రాష్ట్ర ఉత్తమ పట్టు రైతు అవార్డు లభించింది. కేంద్ర పట్టు పరిశ్రమ వ్యవస్థాపక దినోత్సవం పురస్కరించుకొని ఆదివారం బెంగళూరులో జరిగిన కార్యక్రమంలో కేంద్ర  మంత్రి గిరిరాజ్ సింగ్ అవార్డు అందజేశారు. ఈ సందర్భంగా రైతు రాజు మాట్లాడుతూ కొన్నేళ్లుగా పట్టు పంట సాగు చేస్తూ మంచి లాభాలు పొందుతున్నానని చెప్పారు .రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చేతుల మీదుగా ఇటీవల అవార్డు అందుకున్నానని ఇప్పుడు కేంద్ర అవార్డు కూడా లభించడం ఎంతో సంతోషంగా ఉందని పేర్కొన్నారు. కార్యక్రమంలో తెలంగాణ రాష్ట్ర పట్టు పరిశ్రమ శాఖ కమిషనర్ యాస్మిన్ భాష, జాయింట్ డైరెక్టర్ జెడి లత తదితరులు పాల్గొన్నారు. 

సాగునీటి సమస్య- ప్రిసిషన్ అగ్రికల్చర్

 వరి సాగుకు కొత్త విధానాన్ని కనుగొన్న ఐఐటి  మద్రాస్. తక్కువ నీటితో వరి చెరుకు పండించడమే   లక్ష్యం.

భారతీయ వరి సాగు పై జరిగిన ఒక వివరనాత్మక అధ్యయనం ప్రకారం.. ఒక కిలో బియ్యం పండించడానికి సగటు న 1500 నుండి 2000 లీటర్ల నీరు అవసరం. వర్షాల పై ఆధారపడకుండా భూగర్భ జలాలని విపరీతంగా తోడేసే పంజాబ్, హర్యానా వంటి రాష్ట్రాలలో ఈ కిలో బియ్యానికి 2270 నుంచి 2672 లీటర్ల వరకు అవసరమవుతుంది. భారతదేశం ఉపయోగించే మొత్తం మంచినీటి లో దాదాపు 90 శాతం వ్యవసాయానికే ఖర్చవుతుంది. చెరకు పంటకు కూడా భూమి ఎప్పుడూ తడిగానే ఉండాలి. భారతదేశపు అత్యున్నత సాంకేతిక సంస్థలలో ఒకటైన ఐఐటీ మద్రాస్ లో ఒకరు ఈ సమస్య వైపు దృష్టి సారించారు. ఐఐటి  మద్రాస్ "ప్రిసిషన్ అగ్రికల్చర్ " అని పిలిచే విధానంపై దృష్టి సారిస్తున్నదని ఐఐటి మద్రాస్ డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ వి కామకోటి తెలిపారు. తక్కువ నీటిని ఉపయోగిస్తూ వరి, చేరుకు  వంటి పంటలను పండించడమే ఈ ఖచ్చితత్వ వ్యవసాయం ముఖ్య ఉద్దేశం అని అన్నారు. 

"మిషన్ ప్రవర్తక్ " అనేది ఐఐటి మద్రాస్ సొంత టెక్నాలజీ ఇన్నోవేషన్ హబ్ .సెన్సార్లు ,నెట్వర్క్, కంట్రోల్ సిస్టంలు దీని ప్రధాన రంగాలు .ఖచ్చితత్వ వ్యవసాయం రూపుదిద్దుకోవడానికి సరిగ్గా ఈ సాంకేతికలే అవసరం."ప్రిసిషన్ అగ్రికల్చర్ " కోసం ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ ని ఎలా ఉపయోగించాలో కెనడా భాగస్వాములతో కలిసి ప్రవర్తక్ ఇప్పటికే ఉమ్మడి వర్క్ షాప్ లను నిర్వహించింది. ప్రిసిషన్ అగ్రికల్చర్ అంటే ఒక్క మొక్కకు ఎంత అవసరమో అంతే ఇవ్వడం. ఒక బొట్టు కూడా ఎక్కువ ఇవ్వకపోవడం. ఆచరణలో మూడు అంశాలు కలిసి పనిచేస్తాయి. నేలలో పాతిపెట్టిన సెన్సార్లు తేమను కొలుస్తాయి, రైతు ఊహించి నీరు పెట్టడానికి బదులుగా ,పంటకు ఎప్పుడు దాహం వేస్తుందో నేలే చెబుతుంది. పొలమంతా నీటితో ముంచెత్తి వృధా చేయకుండా  ,మొక్క వేర్లకు ఎంత కావాలో అంతే కొలత ప్రకారం చుక్కల రూపంలో నీటిని అందిస్తుంది. పై నుండి నిఘా ఉంచే శాటిలైట్ లు ,డ్రోన్లు పొలంలో ఏ భాగం పైరు సరిగ్గా పెరగడం లేదో ముందే పసి గడుతాయి. వరి విషయానికి వస్తే ఆల్టర్నేటివ్ వెట్టింగ్ అండ్  డ్రైయింగ్ అనే పద్ధతి ద్వారా అంటే పొలాన్ని ఎల్లప్పుడూ నీటిలో ఉంచకుండా ,నీరు పెట్టిన తర్వాత కొద్దిగా ఆరనివ్వడం ద్వారా దిగుబడి తగ్గకుండా నీటి వినియోగాన్ని గణనీయంగా తగ్గించ వచ్చని శాస్త్రవేత్తలు ఇప్పటికే నిరూపించారు. మారుతున్న వాతావరణం , పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతల వల్ల పంటలకు నీటి దాహం మరింత పెరుగుతుంది. ఇలాంటి సమయంలో ఖచ్చితత్వ వ్యవసాయం అనేది భారత్ కు ఎంతో అవసరం. తగ్గిపోతున్న నీటి వనరులతో భవిష్యత్తులో భారత్ తనకు తాను ఆహారాన్ని అందించుకోగలదా లేదా అనే దానికి ఇది సమాధానం. 

ఆయిల్ పామ్ తోటలో.. ఏ ఐ రోబో

 కృత్రిమ మేధ ఆధారిత యంత్ర పరికరాల పై పరిశోధన లు విస్తృతంగా చేస్తున్నట్లు కొండా లక్ష్మణ్ తెలంగాణ ఉద్యాన విశ్వ విద్యాలయం వైస్ ఛాన్సలర్ డా. డీ. రాజిరెడ్డి గారు తెలిపారు. రాజేంద్ర నగర్ లోని ఔషధ, సుగంధ మొక్కల పరిశోధనా సంస్థ లో ఇటీవల నాటిన నూతన ఆయిల్ పామ్ తోటలో అంతర పంటల వరుసల మార్కింగ్ కోసం ఏ ఐ రోబో ట్రయల్ రన్ ను గురు వారం విజయ వంతంగా నిర్వహించినట్లు ఆయన తెలిపారు. ఆయిల్ పామ్ తోటలో కూర గాయలు, పూలు వంటి అంతర పంటల సాగు ను యంత్రాల సహాయంతో విజయ వంతంగా సరి చేయడమే ఈ ప్రయోగం ప్రధాన ఉద్దేశమని ఆయన వివరించారు. 

ఇది ఆకు కూరల జాతర..

 పాలకూర ,తోటకూర ,మెంతికూర ,పొన్నగంటి కూర ఇవన్నీ మనకు తెలిసిన ఆకుకూరలు. పొలాల్లో విత్తనాలు చల్లితే సాగుతాయి. కానీ విత్తనాలు చల్లడం, నీరు పెట్టాల్సిన అవసరం లేకుండానే పంట పొలాల్లో కలుపు మొక్కలుగా పెరిగే ఆకుకూరలు కూడా చాలా రకాలు ఉన్నాయి. సహజ సిద్ధంగా పంట పొలాల్లో పెరిగే జొన్న చెంచాలి కూర, ఎలుక చెవుల కూర ,అడవి సోయకూర, తెల్ల గర్జల కూర, బంకటి కూర ,తడకదొబ్బుడు, పప్పు గునగ కూర ,ఉత్తరేణి ,తుమ్మి కూర ఇలాంటి ఎన్నో ఆకుకూరలు పంట పొలాల్లో కలుపు మొక్కలుగా పెరుగుతుంటాయి.  తెలిసినవారు వీటిని బేషుగ్గా వండుకొని తింటారు .జహీరాబాద్రు చుట్టుపక్కల గ్రామాల ప్రజలు కూడా ఈ కలుపు కూరలను పోషకాల గనులుగా భావించి తింటుంటారు. ఈ ప్రాంతంలోని పంట పొలాల్లో సహజ సిద్ధంగా లభించే 60కి పైగానే ఉన్న ఆకు కూరలను జాతీయ పోషకాహార సంస్థలో పరీక్ష చేయించగా వీటిలో అధిక మొత్తంలో పోషకాలు ఉన్నాయని తేలింది. ఈ ఆకుకూరల ప్రత్యేకతను చాటేందుకు డెక్కన్ డెవలప్మెంట్ సొసైటీ- కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం ఆధ్వర్యంలో" సాగు చేయని ఆకుకూరల పండుగను " ఏటా నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ వేడుకలో ఆకుకూరలు వండే విధానం ,తినడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలను నిపుణులతో తెలియజేస్తారు. జహీరాబాద్ మండలం దిడ్గి  గ్రామ శివారులోని డిడిఎస్ కేవీకే కేంద్రంలో ఆదివారం ఒక్కరోజు ఉత్సవం జరగనున్నది. ఈ క్రతువుకు పలువురు శాస్త్రవేత్తలు, ఆరోగ్య నిపుణులు హాజరవుతారు. కాలానుగుణంగా దొరికే ఆకుకూరలు వండుకొని తింటే పోషకాలు సమృద్ధిగా అందుతాయని, ఇవి అద్భుత ఔషధాలనీ డీ డీ ఎస్ మహిళా ప్రతినిధులు, మహిళా రైతులు పేర్కొంటున్నారు. 

పల్లెలో పాల పంపకం..

 పల్లె, పట్టణం అనే తేడా లేకుండా ప్రతి కుటుంబమూ పాల ప్యాకెట్ కొనుగోలు తప్పని సరి అయిన ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ఒక ఊరిలో పాల ప్యాకెట్ కొనడం మచ్చుకైనా కనిపించదు. 

ఆదిలాబాద్ జిల్లా గ్రామీణ మండలం అల్లికోరి పంచాయతీ లోని పొటంలొద్ది ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది. ఇక్కడ 50 కుటుంబాలే ఉన్నప్పటికీ 250 కి పైగా పశువులు,మేకలు ఉన్నాయి. ఈ పశు సంపద ను పాకలకే పరిమితం చేయకుండా వాటిని ఇంట్లో కూడా స్వేచ్ఛగా తిరగనిస్తూ ఆప్యాయంగా చూసుకుంటారు ఆ గ్రామ వాసులు. వీటి నుండి ఎంత పాల దిగుబడి వచ్చినా ఒకరికొకరు ఇచ్చి పుచ్చుకుంటారు తప్ప చుక్క కూడా మార్కెట్ లో విక్రయించరు.

పైగా ఈ పశువుల మూత్రం ,పేడతో స్వయంగా సేంద్రీయ ఎరువులను తయారు చేసుకొని ,పంటలు సాగు చేసుకుంటున్నామని ..తమ ఊరిలో కృత్రిమ ఎరువుల వాడకం తక్కువ అని గ్రామ పెద్ద గంగు తెలిపారు.